• Ruimte tussen de regels

    12 november 2018

     

     

    Met veel plezier heb ik in 2013/2014 deelgenomen aan de eerste Leerplaats voor Organiseren 3.0, een serie ontmoetingen rond het boek  ‘Tussen de regels’ van Mieke Moor, filosoof en organisatieadviseur.

    We verkenden de mogelijkheden om de ruimte tussen de  regels te ontdekken en daarin te verblijven. Probeerden even niets te moeten en te sturen maar te laten gebeuren wat er ontstond.  Behulpzaam hierbij waren inzichten vanuit de filosofie en de kunst die Mieke in haar boek met elkaar verbindt.

    Tijdens deze leerplaats maakten wij een kunstwerk gerelateerd aan het thema. Het groene doek op de foto is het resultaat van mijn Tussen de regels proces.  Enerzijds is het gekoppeld aan een persoonlijk proces wat ik heb doorgemaakt waarover ik in mijn eerste blog heb geschreven. Anderzijds was het een uitdaging om ook in het werken met het materiaal de ruimte tussen de regels te zoeken.

    Tot nu toe heb ik voornamelijk met naald en draad gewerkt. Breien, haken en vrij borduren. Deze manier van bezig zijn, ambachtelijk, geeft mij rust. Ik heb in die manier van werken te maken met een aantal ‘regels’ die leidend zijn; de techniek van de handelingen, de structuur en de kleur van de stof, de beperkingen van het materiaal.  Daarnaast volgde ik in het creëren zelf een vast patroon, puzzelen met kleuren en vormen alvorens ik de eerste steek durfde te zetten. Gaandeweg durfde ik in mijn handen de creatie te laten ontstaan, maar in de veiligheid van het weten dat ik het altijd nog uit kon halen als ik het niet mooi vond.

    Het groene doek is een proces geweest om daarvan los te komen. In de eerste fase was het alleen maar een egaal flauwgroen gespoten doek. Daarna haakte ik stroken in diverse kleuren groen en materiaal. Allemaal nog overzichtelijk. En toen begon wederom het gepuzzel, schikken en herschikken vanuit de behoefte rust te vinden in de chaos in mijzelf. Het wilde maar niet lukken tot iemand tegen mij zei: waarom probeer je juist niet de chaos in jezelf te verbeelden?

    Toen ik met mijn kunstwerk ‘ Tussen de regels’ aan de slag ging ontstond de uitdaging. Kan ik direct vanuit mijn gevoel iets maken? Kan ik de regels van het materiaal en mijn eigen regels loslaten? En kan ik iets met een materiaal dat zich minder laat leiden zoals verf?

    In het maakproces zijn een aantal cruciale momenten geweest waarop ik bewust de ruimte tussen mijn regels opzocht. De eerste laag verf op het doek: loslaten dat ik het niet meer uit kan halen, hooguit over kan schilderen. De gehaakte stroken: loslaten om eerst te willen ontwerpen en overlaten aan wat het gevoel bij waar ik de stroken vastzet. De tweede laag verf over de stroken: overgeven aan een niet weten hoe de verf zich mengt met stof. En tenslotte: wanneer is het af? Het was klaar toen ik na ging denken en aan details wilde prutsen om het nog ‘ mooier’ te maken. Het groene doek mocht getoond worden.

    Lees meer >> | 0 Reacties | Reageer | 86 keer bekeken

  • Ruimte maken voor aandacht

    9 november 2018

     

    Soms ben ik zo vol ben in mijn hoofd dat het mij moeite kost om te focussen en ruimte te maken voor aandachtig zijn. Dan ga ik aan de wandel in het bos. Ik hou van het bos. Van het struinen tussen de bomen door. Met het hoofd vol claimende gedachten begin ik te lopen. Met elke stap die ik zet vervagen de dwarrelende denkbeelden die mij zo bezig houden, richt ik mijn blik langzaamaan naar buiten en valt mijn oog als vanzelf op details die ik werkelijk waarneem met mijn zintuigen. Ik zie bijzonder gevormde takken, vogelveren, kastanjes, felgekleurde mossen. Ik hoor geritsel in de struiken, het ruisen van de bladeren. Ik voel het zonlicht door de boomkruinen heen. Ik ruik hars en dennennaalden. Deze indrukken slaan zich ergens in mij op en ik kom tot rust.

    Ik voel me bijna nooit onveilig in het bos. Ik zoek graag onbekende paden op. Ik kan mij zo verwonderen over de schoonheid van de natuur. Vaak neem ik iets mee naar huis, verzamel ik zwart-witte veren van eksters, donsveren van duiven, takken vol kleine larixappeltjes, boomschijven van een omgehakte boomstam waarin je de jaarringen zo mooi kunt zien, losgeraakte bast van de plataan. Het bos inspireert mij en ik kom altijd gelouterd terug.

    Het liefst loop ik alleen, dan zuig ik met aandacht alle indrukken op, adem de boslucht in die dan zo natuurlijk en gezond voelt. Ik word verrast door een ree die voor me over het pad springt, een plakkerig spinnenrag waar ik tegenaan loop, een prachtige vlinder die zich niet laat vangen voor een foto, een koor aan zingende vogels. Het bos heeft zoveel moois te bieden als ik er oog voor hebt. En is zo rijk aan metaforen.

    Een groep bomen kaarsrecht naast elkaar met daar dwars doorheen een omgevallen boom die de structuur doorbreekt. Een dwarsligger. Het licht dat schijnt door de gekleurde bladeren en dat door een enkele stap naar links of naar rechts te zetten, steeds een nieuwe dimensie geeft. Een ander perspectief. De ochtendnevel in de herfst en de rijp op de takken in de winter geven het bos iets mysterieus, iets dromerigs.

    Er gebeurt zo ontzettend veel in het bos. Eén en al beweging. Onder de grond, boven de grond, reikend tot ver voorbij mij vandaan. Waar ik zicht op krijg als ik mijn denken loslaat. Dan is er weer ruimte voor aandacht. En in die aandacht word ik mij bewust dat de gedachten die mij zo bezig hielden, zich als vanzelf geordend hebben en nieuwe inzichten aanreiken.

    7 november 2018

    Lees meer >> | 0 Reacties | Reageer | 89 keer bekeken

  • Nest van vertrouwen

    9 november 2018

    Een paar dagen geleden vond ik onder de carport die binnenkort tegen de vlakte zou gaan, een nest van een huismus. Het nest was verlaten, met nog een niet uitgebroed eitje. Het raakte mij, het nest was zo liefdevol gebouwd. Ik dacht aan een tekst van Stef Bos, ‘een nest van vertrouwen waar je nooit uitvalt’. Het is een prachtig kunstwerk waar ik vol bewondering naar kijk. Het nest is opgebouwd uit diverse materialen en biedt zo een droge en warme plek, beschutting en geborgenheid. De takjes en dennennaalden zorgen voor de structuur. De ruimte daartussen is gevuld met bladeren, gras en mos. Zo wordt het bouwwerk gedicht ter bescherming van invloeden van buitenaf. Aan de binnenkant is het nest bekleed met veren, dons en stof, zacht materiaal voor warmte en comfort. Samen zorgen deze materialen voor de draagkracht van het nest. Een draagkracht die nodig is om vertrouwen te geven voor datgene waarvoor het bedoeld is, een broedplaats en een rustplek voor de jonge mussen en hun ouders.

    Het nestje gaf mij een nieuw inzicht, het symboliseert de thuisbasis die ik voor mezelf heb vormgegeven na een intensieve fase van veranderingen in mijn leven. Een nest van vertrouwen, vertrouwen in de kracht in mezelf en de ander, in de goedheid en schoonheid van de natuur en de mensen die daar deel vanuit maken. Vertrouwen terugvinden na verliezen, vertrouwen ontvangen en geven. Vertrouwen scheppen en behouden. Een thema waar ik ook in mijn werkzame leven veel waarde aan hecht omdat vanuit vertrouwen zoveel meer mogelijk is. Ik werk als adviseur in de kinderopvang, onderwijs, zorg en welzijn. De branches waarin organisaties van betekenis willen zijn voor mensen die behoefte hebben aan een 'nest van vertrouwen'. Het jonge kind, de hulpbehoevende oudere, gevluchte vrouwen.

    In mijn verbeelding gebruik ik het nest als metafoor voor een dergelijke organisatie. De takken staan voor de structuur van de organisatie, doelstellingen, beleid en regelgeving. De bladeren en het mos verbeelden de mensen die het werk doen; samenwerking en communicatie verbinden de takken met elkaar. En de veren en het dons staan voor de liefde waarmee het werk wordt uitgevoerd en de aandacht voor degene die het nest bewonen. In eerder blogs heb ik gesproken over aandacht, als bron van verbinding en over de ruimte tussen de regels. In mijn ogen gaan de veren, stofjes en dons over deze elementen.

    Stel  je zo’n nest eens voor zonder dat zachte materiaal? Hoe voelt dat? Je voelt je veilig maar mist de geborgenheid, de warmte. In veel organisaties waarin mensen met mensen werken ervaart men tegen wil en dank een zoektocht naar die zachtheid. Door wet- en regelgeving, administratieve rompslomp en gemaakte keuzes voor kostenbesparing is er (te) weinig tijd voor het aanbrengen van het materiaal wat het nest tot een comfortabele plek maakt, een plek die vertrouwen geeft en als een thuis voelt.

    Dit wonderschone bouwkunst inspireert mij, niet alleen als adviseur maar ook als kunstenaar. Wederom ervaar ik de natuur als een krachtig reflectiemiddel. Als je oog hebt voor wat zich daarin aandient, dan krijg je gratis en voor niets mooie inzichten. Voor de bouwers van dit kunstwerkje hoop ik dat zij volgend jaar een veilige plekje zoeken in mijn tuin. De bouwers van het metaforisch nest wens ik de kracht toe om ruimte te maken voor de veren en het dons. Ik help graag mee.

    10 augustus 2016

    Lees meer >> | 0 Reacties | Reageer | 93 keer bekeken